Zorunlu Eğitimde Yeni Dönem Liselerde Diploma ve Uzmanlaşma Modeli

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, 12 yıllık zorunlu eğitim sisteminde yenilik sinyali vererek eğitim çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. Kamuoyunda tartışmalar sürerken, Türk Eğitim Derneği’nin düşünce kuruluşu TEDMEM, kritik kabine toplantısı öncesinde “Ortaöğretimi Yeniden Düşünmek” başlıklı raporunu yayımladı.

4+4+4 SİSTEMİNİN SON AŞAMASI DEĞİŞİYOR MU?

Bu hafta yapılması beklenen kabine toplantısında, 12 yıllık zorunlu eğitimin son dört yılı olan lise kademesinin yeniden yapılandırılması gündeme gelecek. 2012’de yürürlüğe giren 4+4+4 sisteminin lise kısmında, nitelik ve işlevsellik tartışmaları uzun süredir devam ediyor. Eğitim uzmanları, sistemin günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden şekillendirilmesi gerektiğinde birleşiyor.

EĞİTİMDE ERİŞİM DEĞİL, NİTELİK ÖN PLANDA

TEDMEM raporunda, Türkiye’nin artık eğitime erişimi değil, eğitimin niteliğini tartışması gerektiği vurgulanıyor. 1997’de yüzde 38 olan ortaöğretimde net okullaşma oranı, 2011’de yüzde 67’ye, günümüzde ise yüzde 90’a ulaştı. Özellikle kız çocuklarının okullaşma oranı erkekleri geçti ve bu kazanım, fırsat eşitliği açısından önemli görülüyor.

LİSELERİN İŞLEVİ TARTIŞILIYOR

Rapora göre, Türkiye’deki liseler öğrencileri hayata, yükseköğretime ve istihdama hazırlamakta yetersiz kalıyor. Bakanlık verilerine göre; 20 gün ve üzeri devamsızlık oranı ilkokullarda yüzde 11,6, ortaokullarda yüzde 14,8 iken, genel ortaöğretimde yüzde 27’ye, mesleki ve teknik ortaöğretimde ise yüzde 46,6’ya kadar yükseliyor. Öğrencilerin yüzde 56’sı okulun hayata hazırlamadığını, yüzde 35’i ise okulu zaman kaybı olarak görüyor.

11. SINIFTA DİPLOMA, 12. SINIFTA UZMANLAŞMA ÖNERİSİ

TEDMEM’in önerisine göre ortaöğretim iki aşamaya ayrılacak: 11. sınıf sonunda öğrencilere standart lise diploması verilecek, 12. sınıfta ise alan bazlı uzmanlaşma süreci başlayacak. 11. sınıfta diploma alan öğrenciler, isterlerse iş hayatına yönelerek sınavsız geçiş uygulamasıyla meslek yüksekokullarına veya açıköğretim programlarına geçebilecek. Bu sistem, üniversiteyi tek çıkış yolu olmaktan çıkararak sınav baskısını azaltmayı amaçlıyor.

12. SINIFTA ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIK OKULDA TAMAMLANACAK

Yeni modele göre 12. sınıf, öğrencilerin ilerlemek istedikleri yükseköğretim alanlarıyla uyumlu derslerle yeniden düzenlenecek. Böylece üniversiteye hazırlık süreci okul bünyesinde tamamlanacak, özel kurs ve dershane masrafları azalacak.

MESLEKİ EĞİTİMDE “1 GÜN OKUL, 4 GÜN İŞ YERİ” MODELİ

TEDMEM’in önerdiği sistemle mesleki eğitim, iş dünyasıyla entegre bir yapı kazanacak. Öğrenciler haftada bir gün akademik eğitim alacak, dört gün iş yeri temelli uygulamalarla mesleki yeterliliklerini artıracak. Bu yaklaşım, mesleki eğitimde kaliteyi yükseltmeyi ve iş dünyasıyla eğitim arasındaki kopukluğu gidermeyi hedefliyor.

GÖZLER KABİNE TOPLANTISINDA

Zorunlu eğitimin yeniden yapılandırılmasına yönelik öneriler, bu hafta yapılacak kabine toplantısında ele alınacak. Eğitim çevreleri ve kamuoyu, 11. sınıfta diploma, 12. sınıfta uzmanlaşma modeline yönelik hükümetin alacağı kararı merakla bekliyor