Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmek üzere Beyaz Saray’a geldi. Trump, Erdoğan’ı kapıda karşıladı. İki lider tokalaşıp gazetecilere poz verdikten sonra içeriye geçti. Erdoğan ve Trump, 6 yıl aradan sonra Beyaz Saray’da bir araya geldi.
Saat 18.31’de Trump’ın kapıya çıktığı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı beklemeye başladığı görüldü. Kısa süre sonra Erdoğan’ın aracı da Beyaz Saray kompleksine giriş yaptı. İki lider, tokalaşıp basın mensuplarına poz verdikten sonra görüşmeye başladı. Görüşme öncesi liderler kısa açıklamalarda bulundu.
ABD Başkanı Trump, Erdoğan’ın ülkesinde ve dünyada saygı duyulan bir lider olduğunu ifade ederek, “Kendisine büyük saygım var. Çok iyi bir ilişkimiz var. Türkiye ile ticareti artıracağız. Görüşmede F-16 ve F-35 konularını ele alacağız. Kendisini burada ağırlamak büyük bir şeref. Net fikirleri olan bir insan ve harika işler yapıyor” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ise, “İkili ilişkilerde farklı bir süreci yaşıyoruz. F-16 ve F-35 konusunu etraflıca görüşeceğiz” ifadelerini kullandı.
Trump, CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğini ve gümrük vergileri konusunun da görüşüleceğini belirtti. Gazze konusuna ilişkin olarak Trump, “Bir anlaşma olacak. Bölge liderleriyle toplantı yaptık. Çözebileceğimizi düşünüyorum ama rehineleri istiyoruz. Herkes bu savaşın bitmesini istiyor. Gazze için adım atılabilir” dedi.
“F-35 satımı yapılacak mı?” sorusuna Trump, “Evet, bu konuda görüşüyoruz” yanıtını verdi. Rusya-Ukrayna savaşına değinen Trump, “Ruslar toprak kazanamıyor. Artık durmalarının zamanı geldi diye düşünüyorum. 7 savaş bitirdim, bu da bitmesi gerekenlerden” değerlendirmesinde bulundu.
Trump, Suriye konusunda Erdoğan’ı överek, “Suriye’de olan Erdoğan’ın başarısı Türkiye için büyük bir zafer. Suriye’ye bir fırsat vermeliyiz. Yaptırım kaldırılmasını Erdoğan benden istedi” dedi.
Görüşme Öncesi Açıklamalar
ABD Başkanı Trump, üç gün önce sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı 25 Eylül’de Beyaz Saray’da ağırlayacağını duyurmuştu. Trump, “Erdoğan ile her zaman çok iyi bir ilişkimiz oldu, 25’inde onu görmeyi sabırsızlıkla bekliyorum” demişti.
Trump, Erdoğan ile birçok ticari ve askeri anlaşma üzerinde çalıştıklarını belirterek, “Bunlar arasında büyük ölçekli Boeing uçak alımı, önemli bir F-16 anlaşması ve olumlu sonuçlanmasını beklediğimiz F-35 görüşmelerinin sürdürülmesi de var” ifadelerini kullanmıştı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan da sosyal medya hesabından görüşmeye ilişkin paylaşım yaptı ve “Başkan Trump ile yapacağımız görüşmenin, ortak küresel barış vizyonumuz çerçevesinde bölgemizdeki savaş ve çatışmaların durmasına katkı sunacağına, ülkelerimiz arasındaki iş birliğini daha da güçlendireceğine inanıyorum” ifadelerini kullandı.
İki lider en son, haziran ayında Hollanda’nın Lahey kentinde düzenlenen NATO Liderler Zirvesi kapsamında bir araya gelmişti.
Ana Gündem: Gazze
Görüşmede ana gündem maddesi Gazze olacak. Türkiye, İsrail’in Filistin’e yönelik askeri operasyonlarını ve işgal ettiği topraklardaki insanlık dramını sürekli gündeme taşıyor. Türkiye, bölge ülkeleri arasında ve Avrupa’da İsrail’in işgal planını durdurmaya yönelik aktif bir politika izliyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşmasında da Gazze’deki insanlık dramı üzerinde durmuştu.
Uçak Alımları Masada
Erdoğan’ın Trump ile yapacağı görüşmede, Türk Hava Yolları’nın ihtiyaçları doğrultusunda Boeing uçak alımı gündeme gelebilir. THY Genel Müdürü Bilal Ekşi, ziyaretten çok önce, Boeing’den 300 uçak alımı için sözleşme şartları ve teslimat takvimi üzerinde görüşmelerin sürdüğünü açıklamıştı. THY Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Bolat, 8 Haziran 2025 tarihinde Hindistan’da yapılan IATA toplantısında, siparişin hayata geçebilmesi için Boeing’in fiyat, teslimat ve motor bakım maliyetlerinde iyileştirme yapmasını beklediklerini söylemişti.
Türkiye, Boeing’den uçak alımını yaklaşık iki yıldır gündemde tutuyor. THY, 2030 yılına kadar filosuna 600 yeni uçak katmayı planlıyor; bunların 300’ünü Airbus, 300’ünü ise Boeing’den almayı hedefliyor. Boeing uçakları 787 Dreamliner ve 737 MAX modellerinden oluşacak. Bloomberg News, Boeing’in Türkiye’den 250 uçak siparişi için haber beklediğini duyurmuştu.
Savunma Sanayii ve Savaş Uçakları
Erdoğan-Trump görüşmesinde Lockheed Martin üretimi F-16 savaş uçakları da gündeme gelecek. 2024 Kasım ayında Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, parlamento komisyonunda, “F-16 Block 70 alımı için 1 milyar 400 milyon dolarlık ön ödeme yapıldı. 40 F-16 Block 70 satın alıyoruz ve 79 adet modernizasyon kiti almayı planlamıştık ancak vazgeçtik” demişti.
Türkiye, 1999’da Müşterek Taarruz Uçağı Projesi’ne (JSF) ortak ülke olarak katıldı. Ancak farklı gerekçelerle F-35 savaş uçakları Türkiye’ye teslim edilmedi. Rusya’dan alınan S-400 hava savunma sistemleri sonrasında süreç durduruldu. Türkiye için üretilen 6 F-35A uçağı 2018’den beri ABD’de depolanıyor.
Milli Savunma Bakanı Güler, yeni savaş uçaklarının silah ve ekipmanlarıyla birlikte maliyetinin yaklaşık 7 milyar dolara ulaşacağını açıkladı. Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir ise Türkiye’nin F-35 programına yatırımının 1 milyar 400 milyon dolar olduğunu belirtti. Ankara ayrıca Eurofighter Typhoon alımını da değerlendiriyor.
Yorum Yazın