Kitre Bebekler Altınköy’de Tarihi Anlatıyor

Unutulmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatları, Altınköy Açık Hava Müzesi’nde yeniden hayat buluyor. Türkiye’nin farklı illerinden gelen zanaatkârlar, Anadolu’nun köklü kültürel mirasını yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla Ankaralılarla buluşuyor. Bu kapsamda Konya’nın Akşehir ilçesinden Ankara’ya gelen, “Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” Nazike Gündüz, folklorik kitre bebek sanatının seçkin örneklerini Altınköy Açık Hava Müzesi’nde ziyaretçilerin beğenisine sunuyor.

Geleneksel Türk el sanatlarının yaşatılması amacıyla çalışmalarını sürdüren usta öğretici Nazike Gündüz, 13 yıldır ürettiği kitre bebeklerle tarihî ve kültürel değerleri farklı kompozisyonlarla anlatıyor. Gündüz’ün çalışmalarında Çanakkale ruhundan Kurtuluş Savaşı’na, Nasreddin Hoca’dan Mevlânâ’ya ve semazenlere kadar Anadolu kültürünün önemli figürleri hayat buluyor.

Kitre Bebek Geçmişi Geleceğe Taşıyor
Kitre bebeğin yalnızca bir süs eşyası veya oyuncak olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Nazike Gündüz, bu sanatın temelinde kültürel aktarımın bulunduğunu belirtiyor.
“Kitre bebek ne bir oyuncaktır ne de bir biblodur. Kitre bebek, aslında bir anlatım biçimidir” diyen Gündüz, çalışmalarını geçmişin izlerini gelecek kuşaklara ulaştırmak amacıyla hazırladığını ifade ediyor.
Gündüz, her sergisinde Türkiye’nin tarihî ve kültürel değerlerine yer verdiğini belirterek, özellikle Kurtuluş Savaşı ve Çanakkale dönemlerini kitre bebeklerle anlatmaya çalıştığını dile getiriyor.
Çalışmalarında cephedeki askerlerden Sahra Hastanesi’ne, Şerife Bacı’dan Nene Hatun’a ve Seyit Onbaşı’ya kadar birçok tarihî karakteri canlandıran Gündüz, kitre bebek sanatını gelenek ile gelecek arasında bir köprü olarak görüyor.

Tarihî Ve Kültürel Figürler Kitre Bebeklerle Canlanıyor
Nazike Gündüz’ün çalışmalarında yalnızca Türkiye’nin yakın tarihine ilişkin figürler değil, Anadolu kültürünün önemli isimleri de yer alıyor.
Konya’nın kültürel mirasında önemli bir yere sahip olan Nasreddin Hoca ve Mevlânâ’nın yanı sıra semazen figürlerini de kitre bebeklerle anlattığını belirten Gündüz, her çalışmasını belirli bir hikâye ve kompozisyon üzerine kurguluyor.
Gündüz, “Her sergimde tarihi ve kültürel değerlerimize yer veriyorum. Çanakkale’de yaşayan ruhu bebeklerime yansıtıyorum. Kurtuluş Savaşı’nı kitre bebekler aracılığıyla canlandırdım. Gelenekten geleceğe bir aktarım yapmaya çalışıyorum” sözleriyle sanatının taşıdığı anlamı anlatıyor.
Kitre, Tel Ve Pamukla Hayat Buluyor
Folklorik kitre bebek yapımının sabır, emek ve farklı el sanatları konusunda bilgi gerektirdiğini belirten Gündüz, üretim sürecinin temelinde üç ana malzemenin bulunduğunu söylüyor.
Kitre, tel ve pamuk kullanılan çalışmalarda, mümkün olduğunca atık malzemelerden de yararlanılıyor. Güneydoğu Anadolu’da yetişen dikenli bir bitkinin öz suyu olan kitrenin, halk arasında geven otu olarak da bilindiğini ifade eden Gündüz, kitrenin yapıştırıcı ve sertleştirici özelliğinden yararlanıldığını belirtiyor.
Üretim sürecinin ilk aşamasında tel kullanılarak bebeğin iskeleti hazırlanıyor. Ardından beden kalıbı oluşturuluyor ve iskeletin içerisine elyaf doldurularak bebeğin beden yapısı tamamlanıyor.
Bu aşamadan sonra bebeğin kurumaya bırakıldığını anlatan Gündüz, kuruma sürecinin kitre bebek yapımında büyük önem taşıdığını vurguluyor. Bebeğin tamamen kurumasının ardından boyama işlemine geçiliyor. Boyama tamamlandıktan sonra ise kompozisyona uygun kıyafetler hazırlanarak bebeğin giydirilmesi gerçekleştiriliyor.
Son aşamada takılar ve çeşitli aksesuarlarla süslenen kitre bebek, oluşturulan kompozisyonun tamamlayıcı unsurlarıyla birlikte sergilenmeye hazır hâle geliyor.

Bir Bebeğin Yapımı Yaklaşık Bir Hafta Sürüyor
Kitre bebek üretiminin oldukça zahmetli ve sabır isteyen bir süreç olduğunu belirten Gündüz, tek bir çalışmanın yaklaşık bir hafta içerisinde tamamlandığını ifade ediyor.
Sanatın yalnızca kitre bebek yapmayı öğrenmekten ibaret olmadığını söyleyen Gündüz, başarılı çalışmalar ortaya koyabilmek için farklı el sanatlarına da hâkim olmak gerektiğine dikkat çekiyor.
El sanatları kursu öğretmeni olması nedeniyle kitre bebek yapımına geçiş sürecinde zorlanmadığını belirten Gündüz, özellikle geleneksel kültürü yansıtan çalışmalara ağırlık verdiğini ifade ediyor.

Altınköy’de Ziyaretçilerle Buluşuyor
Konya’nın Akşehir ilçesinden Ankara’ya gelen Nazike Gündüz, folklorik kitre bebek sanatını Altınköy Açık Hava Müzesi’nde tanıtmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiriyor.
Gündüz, kitre bebek sanatını yakından tanımak, yapım aşamalarını görmek ve eserleri satın almak isteyen herkesi Altınköy Açık Hava Müzesi’ne davet ediyor.
Geleneksel el sanatlarının yaşatılması ve görünür kılınması açısından Altınköy’de gerçekleştirilen buluşmaların önemine dikkat çeken Gündüz, desteklerinden dolayı Altındağ Belediyesine ve Altındağ Belediye Başkanı Dr. Veysel Tiryaki’ye teşekkür ediyor.
Türkiye’yi Uluslararası Arenada Temsil Etti
Geleneksel el sanatları alanındaki çalışmalarını yalnızca Türkiye’de sürdürmeyen Nazike Gündüz, uluslararası organizasyonlarda da Türkiye’yi temsil ediyor.
Gündüz, Özbekistan’da düzenlenen ve 20 ülkeden 120 sanatçının katıldığı “Uluslararası Nakış Festivali”nde Türkiye adına yarışarak dünya ikinciliği elde etti.
Gündüz’ün çalışmaları, geleneksel Türk el sanatlarının yalnızca geçmişten günümüze aktarılan bir miras olmadığını; aynı zamanda yeni anlatım biçimleriyle geleceğe taşınabilecek canlı bir kültürel değer olduğunu ortaya koyuyor.
Altınköy Açık Hava Müzesi’nde ziyaretçilerle buluşan folklorik kitre bebekler de Anadolu’nun tarihini, kültürünü ve insan hikâyelerini sanat yoluyla gelecek kuşaklara aktarmaya devam ediyor.